Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik Sendromu  Nedir?

Günümüzde tükenmişlik sendromu birçok toplumu ve bireyi olumsuz etkilemekte ve ciddi bir sorun haline gelmektedir. Bu nedenle, ‘tükenmişlik’ ve ‘tükenmişlik sendromu’ terimleri iyi anlaşılmalı ve sorunu çözmek için işlevsel çözümler bulmak kritiktir. Özellikle insanların fiziksel veya ekonomik olarak tatmin etmek istediklerini bulabildikleri bu çağda; ancak kendilerini ruhsal veya psikolojik olarak tatmin edemezler. En iyisine, en yenisine veya en güzeline sahipler ama yine de doyumsuz ve mutsuzlar. İhtiyaçlarını ve bireysel faydalarını karşılamak için insanlar ‘sonuna kadar giderler’ ve yorulurlar. Ancak bu dileklerin sonu yoktur. Başlangıçta işlerini seven ancak zamanla işlerinden, faaliyetlerinden veya sorumluluklarından uzaklaşan birçok yönetici, işçi, ev hanımı, öğretmen veya doktor görüyoruz. Sonunda fiziksel, bilişsel ve psikolojik tükenmişlik yaşarlar. Tükenmişlik durumu anında mevcut değildir; zaman alır ve yavaş gelişir. Ancak insanları olumsuz etkilemeye başladığında verimsizleşmeye, işlerini bırakmaya, umutsuzluğa düşmeye ve profesyonel desteğe ihtiyaç duymaya başlayabilirler. Tükenmişlik terimi sadece fiziksel çöküş durumlarıyla ilgili değildir. Ayrıca çöküşün bilişsel belirtilerini de içerir.

Tükenmişlik Sendromunun Nedenleri – Tükenmişlik Sendromu

Tükenmişlik sendromuna neden olabilecek birçok bireysel ve kurumsal faktör vardır.

A. Kurumsal Faktörler:

En yaygın neden strestir.  Stresin insanlar üzerinde birçok olumsuz etkisi vardır ve tükenmişlik sendromunun varlığını ve gelişimini hızlandırır. Özellikle birçok insanla temas halinde olması gereken doktorlar, sağlık çalışanları ve uzmanlar tükenmişlik riski altındadır. Bu nedenle bu sendrom, bir kişinin stres düzeyini, başarısız başa çıkma stratejilerini, psikolojisinin durumunu ve iş performanslarını olumsuz etkileyebilir.

  • Aşırı iş yükü veya iş yükü eksikliği tükenmişlik sendromuna neden olabilir.
  • Tatminsiz bir işe sahip olmak, sadece maddi kazanç için çalışmak veya yanlış bir kariyer seçimi de tükenmişliğe neden olabilir.
  • Aynı işi uzun süre ve aynı pozisyonda yapmak tükenmişliğe neden olabilir ve zamanla çalışmanın zevk miktarını azaltabilir.
  • Geç veya erken terfi, tükenmişlik sendromuna neden olabilen kurumsal bir faktördür.
  • Sağlıksız çalışma ortamı strese ve tükenmişliğe neden olabilir. Yapılan bir araştırma, çok sıcak veya soğuk ortam, ısı ve nem sorunları, yetersiz veya aşırı aydınlatma, kirli hava ve toz, zehirli madde ve radyasyon, iş kazalarının çalışanı strese sokabilecek faktörler olduğunu gösteriyor.
  • Fazla mesai, molaların olmaması, vardiyalı çalışma sistemi çalışanları yorabilir ve zaman içinde biyolojik dengelerini bozabilir. Bir araştırma, ideal çalışma süresinin günde 7,5 saat, haftada 45 saat olduğunu bulmuştur. Bu süreler aşıldığında çalışanlar ciddi fiziksel ve zihinsel sorunlar yaşayabilir.
  • Baskın, adaletsiz ve anlayışsız işveren veya yetkili ve uyumsuz meslektaşlar bir bireyin enerjisini tüketebilir.
  • Profesyonel olmayan çalışma ortamı, çalışma koşullarının belirsiz olması, işin net olmayan rolleri veya kurumsal olmayan işler, çalışanların çalışmaya zorlandıklarını hissetmelerine neden olabilir ve dolayısıyla işin kalitesini düşürür.
  • Etkisiz olmak ve inisiyatif hakkından yoksun olmak, benlik saygısının azalmasına ve zamanla pasif işçi üretmesine neden olabilir.
  • Haksız veya düşük ödeme işin etkinliğini ve kalitesini düşürebilir; Aynı zamanda çalışanlar kendilerini çabucak moralsiz hissedebilirler. Ödeme, bir işin tüm yoğun koşullarına katlanmanın nedenidir, bu nedenle ödeme yeterli değilse veya tatmin edici değilse, çalışanlar kolayca tükenmişlik hissedebilirler.
  • Bir diğer kurumsal faktör ise mobbingdir. Mobbing, ‘işte zorbalık’ anlamına gelir ve günümüzde birçok çalışan mobbinge maruz kalmaktadır. İstatistiklere göre mağdurlar farklı meslek gruplarından geliyor. Sağlık sektöründe yapılan bir araştırma, geçen yıl yaşanan mobbing yaygınlığının Tayvan’da% 50,9, Bosna’da% 76 olduğunu gösteriyor. Türkiye’de hemşirelerle yapılan bir araştırma, yıldırma oranının sadece geçen yıl% 86,5 olduğunu gösteriyor. Mobbing sonucunda birçok kişi duygusal ve fiziksel şiddete maruz kalabilir ve işini bırakabilir. Bu durum tükenmişlik, depresyon ve anksiyete bozukluğuna neden olabilir.
  • Danışman, kontrol, güvenlik, iş sağlığı personeli eksikliği, kısıtlı imkan ve altyapı, kurumlarda tükenmişlik sendromuna neden olabilmektedir.

B. Bireysel Faktörler:

  • Karakter (Tip A kişilik)
  • Her zaman onay ihtiyacı
  • Düşük benlik saygısı
  • Fiziksel, zihinsel ve duygusal tükenme
  • Aşırı beklentiler ve mükemmeliyetçilik
  • Aşırı kontrol ve işkolik
  • Düşük motivasyon, düşük verimlilik
  • Kendinden uzlaşma
  • Hayır diyememe
  • Sınırlara sahip olamama
  • Sabırsızlık ve aceleci kişilik
  • Yaş grubu
  • Medeni hal
  • Çocuk Sayısı
  • Eğitim durumu
  • Aile içi çatışmalar
  • Kültürel boşluk, uyum sorunları
  • Sorumsuzluk
  • Psikolojik bozukluklar, fiziksel bozukluklar
  • Alkol ve madde bağımlılığı
  • Sosyal destek eksikliği ve sosyal ilişki

Bu belirtilere sahip çalışanlar genellikle işlerinde yeterince iyi ve başarılı olmadıklarını düşünerek işlerinden uzaklaşıp pasif ve tatminsiz olma eğilimindedirler. Bu süreçler bir tükenmişlik sendromunun beklenen aşamalarıdır ve aşağıda ayrıntılı olarak tartışılacaktır.

Tükenmişliğin Aşamaları – Tükenmişlik Sendromu

Tükenmişlik Sendromu

  1. Duygusal Tükenmişlik

Bireyler, çalışma hayatlarının başlangıcında zor durumlarda idealist, istekli, kararlı, korkusuz, kararlı ve çok çalışmaya hazır olma eğilimindedirler. Enerjilerini sorunları çözmek, yeni şeyler yaratmak ve çok çalışmak için harcarlar. Bu yüksek enerji sayesinde yorgunluğun farkına varmazlar. Bu dönem balayı dönemi olarak adlandırılabilir. Ancak daha sonra yorgunluk hissetmeye başlarlar ve zamanla enerjileri azalır. Sorun işlerini bozabilir ve bu, iç dünyalarında ilk duygusal tükenmişlik aşamasını hissetmeye başladıkları zamandır. Bir çalışan, duygusal kaynakları ve gücü açısından tüketilir, enerji kaybı, motivasyon ve önceki performansını gösterememe deneyimlerine neden olur.

  1. Duyarsızlaştırma

Duygusal tükenmişliğe yol açan iç ve dış etkenler devam ettiğinde, duyarsızlaşma olarak adlandırılan tükenmişliğin ikinci aşaması başlar. Çalışanlar artık kibar, uyumlu ve işleriyle ilgilenemezler; bunun yerine işleri konusunda kaba, karamsar ve katı davranacaklar ve meslektaşlarına karşı dönecekler. Aynı zamanda bu aşamada stres kendini göstermeye başlar. Çalışanlar duygularından muaftır ve daha davranışsal ve gerçekçi, küçümseyici, şakacı ve şefkatsiz olmaya başlarlar. Duyarsızlaştırma aşaması, tükenmişliğin içsel olmaktan çok kişilerarası boyutuna atıfta bulunmaktadır.

  1. Kişisel Başarı Eksikliği

Son aşama, kişisel başarı eksikliği, olumsuz fikirler ve olumsuz yargılama içerir. Çalışanlar, işlerinde işe yaramaz, başarısız, etkisiz ve üretken olmadıklarını düşünme eğilimini geliştirmeye başlayacaklardır. Bu nedenle daha fazla memnuniyetsizlik yaşarlar. Aynı zamanda, stresleri ve bitkinlikleri kronikleşir. Bu durum onların daha az çalışmasına, işinin dışında bir şeyle meşgul olmasına, performansının düşmesine, işe geç gelmesine, teslim tarihlerini kaçırmasına, sorumsuzca davranmasına ve sadece para karşılığında çalışmasına neden olabileceği gibi iş değiştirme, istifa, fiziksel ve psikolojik hastalıklar, alkol veya uyuşturucu tüketimi, aileden ve arkadaşlardan sosyal olarak geri çekilme de görülebilir.

Bu semptomlardan sonra o çalışanlar tükenmişlik geliştirecek ve devam ederse kronik bir tükenmişliğe dönüşecektir. Psikologlara göre tükenmişlik sendromunun bir günde gelişmiyor. 12 aşamada iyileşir ve gelişir. Bu aşamaların sırayla gerçekleşmesine gerek yoktur; başka bir deyişle, kişi aynı anda birden fazla aşamayı deneyimleyebilir. Psikologların ana hatlarıyla belirttikleri aşamalar aşağıdadır:

  1. Kendini Kanıtlama Zorunluluğu
  2. Daha Çok Çalışmak
  3. İhtiyaçları İhmal Etmek
  4. Çatışmaların Yerinden Edilmesi
  5. Değerlerin Revizyonu
  6. Ortaya Çıkan Sorunların Reddi
  7. Para çekme
  8. Garip Davranış Değişiklikleri
  9. Duyarsızlaşma
  10. İç Boşluk
  11. Depresyon
  12. Tükenmişlik sendromu

Tükenmişlik Sendromunun Belirtileri – Tükenmişlik Sendromu

Tükenmişlik sendromunun belirtilerini davranışsal, psikolojik, fiziksel, bilişsel ve sosyal alanlar altına almak mümkündür. Aşağıdaki tablo semptomları ayrıntılı olarak göstermektedir ve bir kişi zamanla birden fazla semptom geliştirebilir.

  1. Davranışsal Belirtiler
  • Aşırı sigara içme
  • Alkol kullanımında artış
  • Madde bağımlılığı
  • Yüksek riskli davranışlar
  • Şiddet
  • Aşırı yemek
  • Hiperaktivite
  • Uyku problemleri
  • Aşırı çalışma
  • İşe gitme isteksizliği
  • Geç işe git veya işten erken ayrılma
  • Eleştiriye yakın olmak
  • İşe karşı ilginin azalması
  • Yorgunluk, agresif davranışlar
  1. Psikolojik Belirtiler
  • Kaygı
  • Stres ve panik
  • Depresyon
  • Aşırı yüklenmiş hissetmek
  • Korku ve paranoya
  • Kontrolden çıkmış hissetmek
  • Suçlu ve değersiz hissetmek
  • Umutsuzluk, çaresizlik
  • Gerginlik ve öfke
  • Baskı altında gergin hissetmek
  • Kendilerini ve işlerini sorgulamak
  • Boş, amaçsız ve yalnız hissetmek
  1. Fiziksel belirtiler
  • Sürekli yorgun hissetmek
  • Enerji kaybı
  • Daha sık hastalanmak
  • Baş ağrısı, karın ağrısı ve mide bulantısı
  • Kas ağrıları ve krampları
  • Sindirim sorunları
  • Sırt ve belde ağrı
  • Kabuslar
  • Nefes darlığı

Özet

Tükenmişlik sendromunun bir günde gelişmediği açıktır. Ortaya çıkması zaman alır. İş / yaşamdaki tüm bastırılmış veya birikmiş sorunlar, olumsuzluklar tükenmişlik sendromunun büyümesine neden olur. Tükenmişlik sendromu ortaya çıktıktan sonra çalışanların iş performansını ve sosyal ilişkilerini olumsuz ve yıkıcı olarak etkilemektedir. Bu nedenle tükenmişlik sendromunu ele alırken, sadece bireysel teknikler yeterli değildir. Aynı zamanda kurumsal çabalar ve yardımlar önemli roller oynamaktadır. Bu yenilikçi faaliyetler ve çözüm teknikleri paralel olarak devam ederse, tükenmişlik olan bireyler tedavi edilebilir ve kurumlar çalışanlar üzerindeki tükenmişliği en aza indirebilir. Aksi takdirde, bir taraf çaba sarf ederse ve diğer taraf sonunda çekingen olursa, üretkenlik düşecek ve tükenmişlik sendromu büyüyüp yayılacaktır.

Unutulmamalıdır ki, bireylerin motivasyonu artarsa ​​performansları da artacaktır. Aksi durumda bireyler kendilerine, çalıştıkları kurumlara ve ülkelerine herhangi bir fayda sağlamayacaklardır. Dahası, bireyler diğer fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunlarla uğraşmak zorunda kalabilir. Bu nedenle tüm bireyler ve kurumlar tükenmişlik sendromu ve buna katkıda bulunan faktörler hakkında bilgilendirilmelidir.

Son olarak, bu sendromun en ufak bir belirtisi görüldüğünde derhal gerekli düzeltici adımlar atılmalıdır. Tüm bu düzeltici ve sorun çözüm yöntemlerinden sonra, sorun devam ederse profesyonel yardım almak hayati önem taşır ve bu sendromdan muzdarip olanlar profesyonel yardım almaktan çekinmemelidir.

 

Vejetaryen Beslenme Nedir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir